İşe İlk Adım Programı: Gençlerin İlk İş Deneyiminde Ücret ve Sigorta Desteği 2026
Programın Amacı
Türkiye’de genç işsizlik oranının yüksek seyretmesi ve gençlerin iş hayatına geç adım atması, devletin yeni destek mekanizmaları geliştirmesine yol açtı. Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı kapsamında yer alan İşe İlk Adım Programı gençlerin işgücü piyasasına erkenden girişini teşvik etmeyi amaçlıyor. Program, özel sektörle işbirliği içinde 18–25 yaş arasındaki gençlerin ilk iş deneyimlerinde maaş ve sigorta primlerinin bir kısmını devletin üstlenmesi yoluyla, işverenlere teşvik sağlıyor. Böylece hem gençler iş deneyimi kazanmaya başlıyor hem de işverenler genç istihdamı maliyetlerini daha düşük karşılıyor.
Nasıl Çalışır?
İŞKUR tarafından yürütülen programda, işe ilk kez giren 18–25 yaş aralığındaki gençlerin net asgari ücrete karşılık gelen maaş ve SGK primlerinin devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Bu destek İşsizlik Sigortası Fonuüzerinden sağlanıyor ve en fazla altı ay sürüyor. Süre boyunca işverenler, çalışanın maaş ve sigorta primlerinin tamamını değil, yalnızca net asgari ücret üzerindeki kısmı ödemekle yükümlü oluyor. Destek dönemi sonunda işverenin genç çalışanı istihdam etmeye devam etme zorunluluğu yok; program, işe girişteki maliyet engelini azaltmayı amaçlıyor.
Program şu şekilde işler:
- Genç aday özel sektörde iş bulur ve İŞKUR kayıtlarıyla ilk iş deneyimi olduğu doğrulanır.
- İşveren, işçinin maaş ve prim destek talebini İŞKUR’a iletir.
- İŞKUR, kriterleri karşılayan işçi için net asgari ücrete karşılık gelen maaş ve primleri İşsizlik Sigortası Fonu’ndanöder.
- Destek süresi altı ayla sınırlıdır; süre sonunda teşvik sona erer.
Kimler Yararlanabilir?
İşe İlk Adım Programı’ndan yararlanmak için aşağıdaki şartlar aranıyor:
- Yaş aralığı: 18–25 (program genç istihdamını hedefliyor).
- İlk iş deneyimi: Adayın daha önce özel sektörde sigortalı bir işte çalışmamış olması gerekiyor.
- Özel sektör: Destek yalnızca özel sektör işyerleri için geçerli; kamu istihdamı kapsam dışıdır.
- Başvuru: İşverenin, İŞKUR aracılığıyla programa başvurarak destek talep etmesi gerekiyor.
Bu koşullar, programın hedef kitlesini daraltarak gerçekten çalışma hayatına ilk kez adım atan gençlere odaklanmasını sağlıyor. Aksi hâlde, destek maliyetinin artması ve işverenler açısından kötüye kullanım riski ortaya çıkabilir.
Programın Süresi ve Bütçesi
Program bütçesi İŞKUR tarafından hazırlanan tanıtım dokümanlarında belirtilmiş olup yaklaşık 215,8 milyar TL kaynak ayrıldığı ifade ediliyor. Hedef, üç yıl boyunca her yıl 250 bin gencin programdan yararlanması ve toplamda 750 bingencin istihdam edilmesi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, programın duyurusu sırasında bu desteğin yaklaşık 216 milyar lirakaynakla finanse edileceğini; işverene istihdam garantisi şartı getirilmeden gençlerin ilk altı ay maaş ve primlerinin devlet tarafından karşılanacağını açıkladı.
Program Ne Değildir?
- Sosyal yardım değil: Program her gence koşulsuz maaş ödeyen bir sosyal yardım değildir.
- Kanun değil: Bu uygulama meclisten geçmiş bir “kanun” hükmü değil; İŞKUR ve Çalışma Bakanlığı tarafından yürütülen bir istihdam destek programıdır ve bütçesi İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaktadır.
- Her gence değil: Destek yalnızca özel sektörde ilk kez iş bulmuş gençleri kapsar; kamu çalışanlarını veya daha önce sigortalı işte çalışmış kişileri kapsamaz.
- Sınırsız değil: Destek en fazla altı ay sürer; bu süre sonunda maaş ve prim ödemeleri tamamen işverene aittir.
- İşveren ve Gençler Açısından Programın Önemi
- İşe İlk Adım Programı yalnızca gençler için değil, işverenler açısından da dikkatle değerlendirilmesi gereken bir uygulamadır. Özellikle ilk kez işe alınacak genç bir çalışan için maaş ve sigorta primlerinin ilk altı ay devlet tarafından karşılanması, işverenin toplam yükünü ciddi ölçüde azaltmaktadır. Bu durum, işletmelerin personel maliyeti hesaplaması yaparken daha cesur kararlar alabilmesini sağlar. Öte yandan program, gençlerin iş hayatına geçişini kolaylaştıran gençlere yönelik devlet destekleri arasında da önemli bir yere sahiptir. Uygulama, istihdam teşvikleri ve SGK prim teşvikleri ile birlikte değerlendirildiğinde, hem gençler hem de işverenler için sürdürülebilir bir başlangıç modeli sunmaktadır.
Sonuç ve Değerlendirme
İşe İlk Adım Programı, Türkiye’de gençlerin iş hayatına geçiş sürecini kolaylaştırmak için önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Özel sektörle işbirliği yaparak gençlerin ilk iş deneyimlerinde ücret ve sigorta prim desteği sağlayan program, hem işverenlerin genç istihdama yönelik endişelerini azaltıyor hem de gençlerin deneyim kazanmalarına olanak tanıyor. Bununla birlikte, programın bir kanun değil bir teşvik olduğu, her gence koşulsuz maaş vermediği ve altı aylık bir sübvansiyon süresiyle sınırlı olduğu unutulmamalıdır.
Programın başarısı, uygun genç ve işveren eşleştirmelerinin yapılmasına ve destek süresi sonrasında kalıcı istihdam oranlarının artmasına bağlı olacaktır. Üç yıl içinde 750 bin genci kapsaması planlanan program, genç işsizliğinin azalmasına katkı sağlayabilir ancak uygulama sonuçlarının düzenli olarak izlenmesi ve değerlendirilmesi önem taşır.
Sık Sorulan Sorular (Ek Bilgiler)
İşe İlk Adım Programı’na başvuru nasıl yapılacak?
Başvuruların, İŞKUR üzerinden veya program kapsamında yetkilendirilen dijital platformlar aracılığıyla alınması beklenmektedir. Uygulama başladığında başvuru yöntemi ayrıca duyurulacaktır.
Aynı işveren birden fazla genç için bu programdan yararlanabilir mi?
Evet. Program şartlarını sağlayan her bir genç çalışan için işveren ayrı ayrı destekten yararlanabilir. Ancak işyerinin çalışan sayısı ve teşvik sınırları dikkate alınabilir.
İşe İlk Adım Programı kamu kurumlarını kapsıyor mu?
Hayır. Program yalnızca özel sektör işverenleri için geçerlidir. Kamu kurum ve kuruluşlarında yapılan işe alımlar bu destek kapsamına girmez.
Yarı zamanlı çalışan gençler bu programdan yararlanabilir mi?
Program tam zamanlı istihdamı esas almaktadır. Yarı zamanlı veya geçici süreli çalışmalar, uygulama esaslarına göre destek kapsamı dışında bırakılabilir.
Programdan yararlanan genç, aynı dönemde başka bir teşvikten faydalanabilir mi?
Aynı kişi için aynı dönemde birden fazla ücret veya prim desteğinin birlikte uygulanıp uygulanamayacağı, uygulama rehberinde belirlenecektir. Çakışan teşvikler için sınırlama getirilebilir.
İşe İlk Adım Programı kıdem tazminatı hesabını etkiler mi?
Hayır. Program kapsamında sağlanan destek, çalışanın kıdem süresini veya kıdem tazminatı hesabını etkilemez. Çalışma süresi normal şekilde işlemeye devam eder.
Program kapsamında çalışan genç işten ayrılırsa ne olur?
Genç çalışanın kendi isteğiyle veya işveren tarafından işten ayrılması hâlinde, destek yalnızca çalışılan süreyle sınırlı kalır. Kalan süre için ödeme yapılmaz.
Bu programdan yararlanan işveren denetime tabi tutulur mu?
Evet. Program, kamu kaynaklarıyla finanse edildiği için işverenler gerekli görüldüğünde İŞKUR ve ilgili kurumlar tarafından denetlenebilir.
İşe İlk Adım Programı her yıl tekrarlanacak mı?
Program süreli olarak planlanmıştır. Devam edip etmeyeceği, bütçe imkânları ve istihdam verileri doğrultusunda yeniden değerlendirilecektir.
İşe İlk Adım Programı staj yerine geçer mi?
Hayır. Program bir staj uygulaması değildir. Destek kapsamında çalışan gençler, tam sigortalı ve fiilen çalışan personel statüsündedir.
